Ngưng tim, ngưng thở là tình trạng cấp cứu nguy hiểm có thể xảy ra đột ngột do đột quỵ, nhồi máu cơ tim, điện giật, đuối nước hoặc tai nạn. Nếu không được sơ cứu kịp thời, não và các cơ quan quan trọng có thể tổn thương nghiêm trọng chỉ sau vài phút. Việc trang bị kỹ năng sơ cấp cứu đúng cách có thể giúp tăng cơ hội sống cho người bệnh trong “thời gian vàng” trước khi nhân viên y tế đến nơi.
1. Dấu hiệu nhận biết ngưng tim, ngưng thở
Người bị ngưng tuần hoàn, ngưng hô hấp thường có các biểu hiện:
- Bất tỉnh, không đáp ứng khi gọi hỏi
- Không thở hoặc thở ngáp cá
- Không bắt được mạch
- Da tím tái
- Đồng tử giãn
Khi phát hiện các dấu hiệu trên, cần nhanh chóng tiến hành sơ cứu và gọi cấp cứu 115 ngay lập tức.
2. Các bước xử lý cấp cứu ngưng tim, ngưng thở
2.1 Bước 1: Đảm bảo an toàn hiện trường
Trước khi tiếp cận người bệnh, cần kiểm tra môi trường xung quanh để đảm bảo an toàn cho cả nạn nhân và người hỗ trợ.
Đưa nạn nhân ra khu vực an toàn nếu không nghi ngờ chấn thương cột sống. Đặt người bệnh nằm ngửa trên mặt phẳng cứng.
2.2 Bước 2: Kiểm tra phản ứng và hô hấp
Gọi lớn và lay nhẹ để kiểm tra phản ứng của người bệnh.
Quan sát lồng ngực xem có nhịp thở hay không, đồng thời kiểm tra mạch trong vài giây. Nếu người bệnh không phản ứng, không thở hoặc thở bất thường, cần tiến hành hồi sức tim phổi ngay.
2.3 Bước 3: Gọi cấp cứu
Nhanh chóng gọi số cấp cứu 115 hoặc nhờ người xung quanh hỗ trợ gọi cấp cứu.
Trong trường hợp có máy khử rung tim tự động (AED), cần mang đến hiện trường càng sớm càng tốt.
2.4 Bước 4: Khai thông đường thở
Ngửa đầu nhẹ và nâng cằm để mở đường thở nếu không nghi ngờ chấn thương cột sống cổ.
Kiểm tra và lấy dị vật, đờm dãi nếu có để giúp không khí lưu thông tốt hơn.
2.5 Bước 5: Thực hiện ép tim ngoài lồng ngực
Đặt hai tay chồng lên nhau tại vị trí 1/2 dưới xương ức.
Tiến hành ép tim với:
- Tần số khoảng 100–120 lần/phút
- Độ sâu ép khoảng 5–6 cm đối với người lớn
- Để lồng ngực đàn hồi hoàn toàn sau mỗi lần ép
Việc ép tim liên tục giúp duy trì tuần hoàn máu đến não và các cơ quan quan trọng.
2.6 Bước 6: Hà hơi thổi ngạt
Sau 30 lần ép tim, tiến hành thổi ngạt 2 lần.
Khi thổi ngạt, cần bịt mũi người bệnh, áp kín miệng và thổi hơi đủ để lồng ngực nâng lên. Sau đó tiếp tục chu kỳ ép tim – thổi ngạt theo tỷ lệ 30:2.
3. Lưu ý quan trọng khi sơ cứu
Trong quá trình cấp cứu ngưng tim, ngưng thở cần lưu ý:
- Không tụ tập đông người quanh nạn nhân
- Không tự ý di chuyển người bệnh nếu chưa tỉnh lại
- Không châm kim vào đầu ngón tay hoặc thực hiện mẹo dân gian
- Duy trì ép tim liên tục cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận hoặc người bệnh có dấu hiệu hồi phục
Việc trì hoãn cấp cứu có thể làm giảm đáng kể khả năng sống sót của người bệnh.
4. Tầm quan trọng của kỹ năng sơ cấp cứu
Ngưng tim, ngưng thở có thể xảy ra ở bất kỳ đâu: tại nhà, nơi làm việc, trường học hoặc nơi công cộng. Trong nhiều trường hợp, người sơ cứu đầu tiên không phải nhân viên y tế mà chính là người thân hoặc người xung quanh. Do đó, trang bị kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản là điều cần thiết để chủ động bảo vệ sức khỏe và tính mạng cho cộng đồng.
Xem thêm tại: Bích chương: Xử lý cấp cứu ngưng tim, ngưng thở
