Quyết định bước vào can thiệp hỗ trợ sinh sản thường đi kèm nhiều thắc mắc về thời gian, công sức và các can thiệp y khoa sắp tới. Nắm rõ quy trình làm IVF chuẩn mực giúp hai vợ chồng chủ động sắp xếp công việc, chuẩn bị tâm lý vững vàng và phối hợp nhịp nhàng với bác sĩ điều trị. Nội dung sau mô tả chi tiết từng bước thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm và thời gian dự kiến cho mỗi giai đoạn.
Khám và đánh giá sức khỏe sinh sản ban đầu
Trước khi bắt đầu chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm, cả hai vợ chồng đều cần trải qua đợt kiểm tra sức khỏe sinh sản tổng quát. Bước này giúp bác sĩ xác định nguyên nhân gây khó thụ thai, từ đó đưa ra hướng can thiệp phù hợp cho từng trường hợp.

Người vợ thường được hẹn đến phòng khám vào ngày thứ hai hoặc thứ ba của chu kỳ kinh nguyệt để làm các xét nghiệm nội tiết và siêu âm đếm nang noãn thứ cấp. Bác sĩ cũng sẽ kiểm tra cấu trúc tử cung, buồng trứng nhằm phát hiện sớm các bất thường như polyp buồng tử cung hay u xơ.
Người chồng cần thực hiện xét nghiệm phân tích tinh dịch đồ để đánh giá số lượng, độ di động và hình thái tinh trùng. Mẫu tinh dịch thường được lấy sau khi kiêng xuất tinh từ hai đến bảy ngày để đảm bảo độ chính xác. Ngoài ra, cả hai vợ chồng đều cần làm các xét nghiệm sàng lọc bệnh truyền nhiễm theo quy định y tế hiện hành.
Giai đoạn thăm khám ban đầu thường diễn ra trong vòng một chu kỳ kinh nguyệt. Khi có đầy đủ kết quả, bác sĩ sẽ trao đổi trực tiếp với hai vợ chồng về phác đồ phù hợp, đồng thời hướng dẫn hoàn thiện các thủ tục pháp lý cần thiết trước khi bước vào điều trị.
Kích thích buồng trứng và theo dõi sự phát triển nang noãn
Sau khi hoàn tất hồ sơ, người vợ sẽ bắt đầu bước kích thích buồng trứng, thường vào ngày thứ hai hoặc thứ ba của chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo. Mục tiêu của giai đoạn này là giúp nhiều nang noãn cùng phát triển trong một chu kỳ, thay vì chỉ có một nang noãn rụng tự nhiên như bình thường.

Người vợ sẽ được tiêm thuốc nội tiết mỗi ngày theo khung giờ cố định. Trong suốt thời gian này, chị em cần đến cơ sở y tế định kỳ từ ba đến bốn lần để siêu âm đo kích thước nang noãn và xét nghiệm máu kiểm tra nồng độ hormone. Việc theo dõi sát sao giúp bác sĩ đánh giá mức độ đáp ứng của buồng trứng và điều chỉnh thuốc kịp thời.
Thời gian tiêm kích trứng thường kéo dài khoảng chín đến mười hai ngày, tùy thuộc vào tốc độ phát triển của nang noãn ở từng người. Khi các nang đạt kích thước tiêu chuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm một mũi thuốc đặc biệt gọi là mũi tiêm kích rụng noãn (mũi tiêm trưởng thành noãn). Mũi tiêm này cần được thực hiện chính xác đến từng phút theo lịch hẹn để chuẩn bị cho bước thu nhận noãn tiếp theo.
Chọc hút noãn và thu nhận mẫu tinh trùng
Thủ thuật chọc hút noãn được lên lịch sau mũi tiêm trưởng thành noãn khoảng ba mươi sáu giờ. Đây là can thiệp ngoại khoa nhỏ, diễn ra trong phòng thủ thuật vô khuẩn của trung tâm hỗ trợ sinh sản.

Người vợ được gây mê nhẹ tĩnh mạch nên không cảm thấy đau đớn trong suốt quá trình thực hiện. Bác sĩ sử dụng đầu dò siêu âm ngả âm đạo có gắn kim hút chuyên dụng để đi qua thành âm đạo, tiếp cận buồng trứng và hút dịch từ từng nang noãn. Dịch nang ngay lập tức được chuyển vào phòng nuôi cấy để các chuyên viên phôi học tìm kiếm và thu gom noãn dưới kính hiển vi. Toàn bộ thủ thuật chọc hút thường chỉ mất khoảng mười lăm đến ba mươi phút.
Cùng thời điểm người vợ chọc hút noãn, người chồng sẽ tiến hành lấy mẫu tinh trùng tươi tại phòng lấy mẫu chuyên biệt của bệnh viện. Trong trường hợp tinh trùng đã được trữ đông từ trước, mẫu sẽ được rã đông và chuẩn bị sẵn sàng. Mẫu tinh dịch sau đó được lọc rửa trong phòng thí nghiệm để chọn lọc những tinh trùng khỏe mạnh nhất.
Sau thủ thuật chọc hút, người vợ chỉ cần nằm nghỉ ngơi tại phòng lưu bệnh khoảng hai đến ba giờ để theo dõi huyết áp, nhịp tim và tình trạng đau bụng nhẹ trước khi có thể về nhà.
Thụ tinh trong phòng lab và nuôi cấy phôi
Ngay sau khi thu nhận được noãn và tinh trùng đạt chuẩn, các chuyên viên phôi học sẽ tiến hành cho thụ tinh trong môi trường nuôi cấy nhân tạo. Tùy thuộc vào chất lượng tinh trùng, bác sĩ có thể áp dụng phương pháp cho tinh trùng tự xâm nhập vào noãn hoặc kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Kỹ thuật ICSI thường được ưu tiên khi tinh trùng của người chồng có số lượng ít hoặc khả năng di động kém.

Sáng ngày hôm sau, chuyên viên sẽ kiểm tra xem có bao nhiêu noãn đã thụ tinh thành công để hình thành hợp tử. Các hợp tử tiếp tục được nuôi cấy trong tủ nuôi mô phỏng môi trường tự nhiên của vòi tử cung và buồng tử cung người mẹ.
Phôi có thể được nuôi cấy đến ngày ba (giai đoạn phôi phân chia) hoặc ngày năm (giai đoạn phôi nang). Việc nuôi phôi ngày năm giúp chọn lọc được những phôi có tiềm năng phát triển tốt hơn. Dựa vào số lượng và chất lượng phôi tạo thành, bác sĩ cùng hai vợ chồng sẽ thảo luận về việc chuyển phôi tươi ngay trong chu kỳ hay đông lạnh toàn bộ phôi để chuyển vào chu kỳ sau.
Chuẩn bị niêm mạc và chuyển phôi vào buồng tử cung
Chuyển phôi là bước đưa phôi đã thụ tinh vào buồng tử cung của người vợ để phôi làm tổ và phát triển thành thai nhi. Nếu sức khỏe người mẹ ổn định và niêm mạc tử cung đạt độ dày phù hợp, bác sĩ có thể tiến hành chuyển phôi tươi. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp hiện nay thường chọn chuyển phôi đông lạnh để cơ thể người phụ nữ có thời gian hồi phục sau đợt kích trứng.
Trong chu kỳ chuyển phôi đông lạnh, người vợ được dùng thuốc theo dõi để chuẩn bị lớp niêm mạc tử cung đạt trạng thái tiếp nhận phôi thuận lợi. Bác sĩ sẽ siêu âm kiểm tra độ dày và hình thái niêm mạc nhiều lần trước khi ấn định ngày chuyển phôi.
Thủ thuật chuyển phôi diễn ra rất nhẹ nhàng, không gây đau và không cần gây mê. Người vợ nằm trên bàn khám phụ khoa, bác sĩ dùng một ống thông mềm và mảnh (catheter) chứa phôi, nhẹ nhàng luồn qua cổ tử cung dưới hướng dẫn của siêu âm để đặt phôi vào vị trí thích hợp trong buồng tử cung. Quá trình này chỉ mất khoảng năm đến mười phút. Sau khi chuyển phôi, chị em nghỉ ngơi tại chỗ khoảng ba mươi phút rồi có thể ra về sinh hoạt bình thường.
Thử thai và theo dõi sau chuyển phôi
Sau khi chuyển phôi, người vợ tiếp tục sử dụng các loại thuốc hỗ trợ hoàng thể theo đúng chỉ định của bác sĩ để tạo môi trường thuận lợi cho phôi bám dính. Trong giai đoạn này, hai vợ chồng nên duy trì sinh hoạt nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh hoặc căng thẳng quá mức.
Khoảng mười đến mười bốn ngày sau ngày chuyển phôi, người vợ cần đến bệnh viện làm xét nghiệm máu định lượng nồng độ beta hCG để biết kết quả đậu thai. Xét nghiệm máu cho kết quả chính xác hơn nhiều so với việc dùng que thử nước tiểu tại nhà trong giai đoạn sớm này.
Nếu nồng độ beta hCG cho thấy đã có thai, bác sĩ sẽ hẹn lịch siêu âm sau đó khoảng hai đến ba tuần để kiểm tra vị trí túi thai và tim thai trong buồng tử cung. Người mẹ sẽ tiếp tục dùng thuốc hỗ trợ thai kỳ theo hướng dẫn cho đến khi thai nhi ổn định hoàn toàn. Nếu kết quả chưa như mong đợi, bác sĩ sẽ trao đổi để đánh giá lại chu kỳ, tìm nguyên nhân và lên kế hoạch cho lần chuyển phôi tiếp theo nếu vẫn còn phôi trữ.
Làm IVF mất bao lâu và sắp xếp công việc thế nào?
Câu hỏi làm ivf mất bao lâu là nỗi băn khoăn của rất nhiều cặp vợ chồng đang đi làm bận rộn. Tổng thời gian thực hiện phụ thuộc vào việc bạn chuyển phôi tươi hay chuyển phôi trữ đông.
Nếu thực hiện chuyển phôi tươi, toàn bộ các bước làm ivf từ ngày đầu kích trứng đến ngày thử thai mất khoảng bốn đến sáu tuần. Nếu chọn chuyển phôi đông lạnh, thời gian thường kéo dài từ hai đến ba tháng. Khoảng thời gian này bao gồm một chu kỳ kích trứng tạo phôi, một chu kỳ để buồng trứng nghỉ ngơi và một chu kỳ chuẩn bị niêm mạc để đón phôi.
Về việc sắp xếp công việc, người vợ không cần phải nghỉ làm hoàn toàn trong suốt quy trình. Bạn chỉ cần xin nghỉ trọn vẹn vào ngày chọc hút noãn và ngày chuyển phôi để cơ thể được nghỉ ngơi thoải mái. Vào những ngày đi siêu âm theo dõi nang noãn hoặc kiểm tra niêm mạc, bạn hoàn toàn có thể sắp xếp đến viện vào đầu giờ sáng rồi tiếp tục đi làm bình thường. Người chồng chỉ cần có mặt vào buổi khám ban đầu và ngày lấy tinh trùng khi vợ chọc hút noãn.
Tóm lại, quy trình thụ tinh trong ống nghiệm là chuỗi các bước nối tiếp nhau đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ giữa hai vợ chồng và đội ngũ y tế:
- Khám sàng lọc sức khỏe sinh sản ban đầu cho cả hai vợ chồng.
- Kích thích buồng trứng và theo dõi nang noãn qua siêu âm định kỳ.
- Chọc hút noãn kết hợp lấy tinh trùng và tạo phôi trong phòng nuôi cấy.
- Chuẩn bị niêm mạc tử cung và tiến hành chuyển phôi.
- Nghỉ ngơi hợp lý, dùng thuốc theo đơn và xét nghiệm máu kiểm tra kết quả sau hai tuần.
Mỗi cặp đôi có một thể trạng và nguyên nhân hiếm muộn khác nhau, vì vậy thời gian cũng như các bước cụ thể có thể được bác sĩ điều chỉnh cho phù hợp. Hai vợ chồng nên chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để được thăm khám trực tiếp và nhận tư vấn chi tiết trước khi bắt đầu.
