Sốt rét là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do ký sinh trùng gây ra và lây truyền chủ yếu qua muỗi Anopheles. Dù số ca mắc đã giảm đáng kể trong nhiều năm qua, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát tại một số khu vực và có thể gây biến chứng nặng nếu không được phát hiện sớm.
1. Sốt rét là bệnh gì?
Sốt rét là bệnh do ký sinh trùng Plasmodium gây nên. Sau khi muỗi mang mầm bệnh đốt người, ký sinh trùng sẽ xâm nhập vào máu, phát triển trong gan rồi tấn công hồng cầu, gây ra các cơn sốt điển hình.
Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt tại các khu vực rừng núi, nơi có muỗi truyền bệnh lưu hành.
2. Sốt rét lây truyền như thế nào?
Con đường lây truyền phổ biến nhất là qua vết đốt của muỗi Anopheles cái nhiễm ký sinh trùng sốt rét. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây qua:
- Truyền máu có chứa ký sinh trùng
- Dùng chung kim tiêm
- Từ mẹ sang con trong thai kỳ
Tuy nhiên, bệnh không lây qua ăn uống, tiếp xúc thông thường hay hô hấp.
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh sốt rét
Triệu chứng sốt rét thường xuất hiện sau vài ngày đến vài tuần kể từ khi bị muỗi đốt. Một số biểu hiện thường gặp gồm:
- Sốt cao theo cơn
- Rét run
- Đổ nhiều mồ hôi
- Đau đầu, đau nhức cơ thể
- Mệt mỏi, buồn nôn
- Thiếu máu
Ở một số trường hợp, cơn sốt có thể tái diễn theo chu kỳ tùy loại ký sinh trùng gây bệnh.
4. Sốt rét có nguy hiểm không?
Nếu không được điều trị kịp thời, sốt rét có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như:
- Sốt rét ác tính
- Hôn mê
- Suy gan, suy thận
- Thiếu máu nặng
- Phù phổi cấp
- Tử vong
Trẻ em, phụ nữ mang thai và người có sức đề kháng yếu là nhóm có nguy cơ biến chứng cao hơn.
5. Ai có nguy cơ mắc sốt rét cao?
Những đối tượng sau cần đặc biệt lưu ý:
- Người đi rừng, ngủ rẫy
- Người sinh sống tại vùng có sốt rét lưu hành
- Khách du lịch đến khu vực có dịch
- Công nhân làm việc ở vùng núi, vùng sâu vùng xa
Ngoài ra, người từng mắc sốt rét vẫn có thể tái nhiễm nếu tiếp tục tiếp xúc với nguồn bệnh.
6. Cách phòng ngừa sốt rét hiệu quả
Phòng bệnh là biện pháp quan trọng nhất để hạn chế nguy cơ mắc sốt rét. Một số biện pháp được khuyến cáo gồm:
- Ngủ màn kể cả ban ngày và ban đêm
- Mặc quần áo dài tay khi đến vùng có nguy cơ
- Sử dụng kem chống muỗi hoặc thuốc xua muỗi
- Phun hóa chất diệt muỗi định kỳ
- Giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế nơi muỗi sinh sản
Đối với người thường xuyên làm việc hoặc di chuyển đến vùng có dịch, cần chủ động theo dõi sức khỏe và khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ.
7. Khi nào cần đến cơ sở y tế?
Người dân nên đi khám ngay nếu có các biểu hiện:
- Sốt kéo dài hoặc sốt theo cơn
- Rét run, đổ mồ hôi nhiều
- Mệt mỏi bất thường sau khi đi rừng hoặc đến vùng có dịch
- Đau đầu dữ dội, khó thở hoặc rối loạn ý thức
Việc chẩn đoán sớm bằng xét nghiệm máu giúp phát hiện ký sinh trùng và điều trị hiệu quả hơn.
8. Chủ động phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe
Sốt rét vẫn là bệnh truyền nhiễm cần được cảnh giác, đặc biệt trong mùa mưa hoặc tại khu vực có nguy cơ lưu hành bệnh. Nâng cao ý thức phòng chống muỗi đốt, theo dõi sức khỏe và khám sớm khi có dấu hiệu bất thường là cách hiệu quả để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
Xem thêm tại: Hỏi đáp: Những điều bạn cần biết về bệnh sốt rét
